Tüp bebekte gebelik testi (hamilelik) testi ne zaman yapılır

TÜP BEBEKTE GEBELİK (HAMİLELİK) TESTİ

Tüp bebek tedavisinde son aşama embriyonun rahim içerisine transferidir, bundan sonra zamanı gelince gebelik testinin yapılması ile tedavinin sonucu gözlenir. Tüp bebek tedavisinde aileler için en heyecanlı bekleyişin olduğu dönemdir bu dönem. Uzun süren yumurta geliştirme ve ilaç tedavileri, sonrasında yumurta toplama ve transfer işlemlerinin hepsinin sonucu bu test ile belli olacaktır.

Tüp bebekte gebelik testi (hamilelik) testi ne zaman yapılır?
Klasik tüp bebek tedavisi (IVF) veya ICSI (mikroenjeksiyon) gibi hangi yöntemle yapılırsa yapılsın tüp bebek tedavisinde embriyonun rahim içerisine transfer edilmesinden 12 gün sonra gebelik testi yapılır. Rahim içerisine yerleştirilen embriyoya ait hücrelerin B-HCG hormonu salgılaması ve bu hormonun anne kanına geçmesi için yaklaşık 10-12 gün süre geçmesi gerekir. 12 günden önce uygulanan testlerde çıkan sonuç güvenilir ve net bilgi vermeyeceği için erken test yapmanın bir faydası yoktur.

B-HCG değeri kaç olmalıdır?
Beta-HCG değeri hamile olmayan bayanlarda (ve tüp bebeğin tutmaması halinde) sıfır veya sıfıra çok yakın (0.1 – 0.001 gibi) olur. Hamilelik varlığında değer genellikle 10’un üzerinde hatta 50, 100 veya daha yüksek değerlerdedir. Ancak bu yüksek değerler her zaman hamileliğin kesin sağlıklı olduğu anlamına gelmez, değerde yükselme oluyor mu takip edilmelidir ve zamanı gelince ultrason ile gebelik kontrol edilmelidir. Unutulmamalıdır ki dış gebelik, boş gebelik, düşük gibi sağlıksız gebelik durumlarında da HCG değeri yüksek çıkar, hatta takiplerde yükselmeye devam edebilir. Bu nedenle kesin sonuç ultrason yapılana kadar netleşmez.

İdrar testi mi, kanda gebelik testi mi?
Şartların imkan vermesi halinde mutlaka kanda gebelik testi yapılması önerilir. Kanda gebelik testinde ölçülen BETA-HCG hormonu değeri hamilelik varlığı hakkında en net bilgiyi verir. İdrar testlerin güvenilirliği bu kadar yüksek değildir ancak imkan olmayan durumlarda uygulanabilir.
Kanda gebelik testi hakkında ayrıntılı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.
Gebelik testleri hakkında ayrıntılı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Tüp bebekte gebelik testi yapılmadan önce kanama olursa?
Bu durumda test yine normal zamanı gelince yani transfer tarihinden 12 gün sonra yapılmalıdır. Kanama olması mutlaka gebelik olmadığı veya sağlıksız gebelik olduğu anlamına gelmez. Kanama olduğu halde normal bir gebelik tespit edilebilir ve hamilelik normal şekilde devam edebilir.

Gebelik testi yapıldıktan sonra kanama olursa?
Gebelik testinde gebelik saptanmışsa yani HCG değeri yüksekse (pozitifse) kanama olması düşük olma olasılığını gösterir ancak kesin düşük olacağı anlamına gelmez. Kanama olması durumunda hemen doktorunuza başvurmalısınız. B-HCG değerleri takibe alınacaktır ve ultrasonografik inceleme yapılacaktır. Takip sonrasında normal sağlıklı bir gebelik var mı, varsa düşükle mi sonuçlanıyor anlaşılacaktır. Kanama sadece normal rahim içi gebeliklerde değil, dış gebelik durumunda da olabilir.

Ultrason gebelik testinden ne kadar sonra yapılır?
Gebelik testinde gebelik saptandığında henüz ultrasonda görülemeyecek kadar küçüktür. Gebelik testinden 10-14 gün sonra (transferden 3 hafta sonra) yapılacak ultrasonda gebelik kesesi ve tekiz, ikiz, üçüz olduğu görülebilir. Eğer sağlıksız bir gebelikse, dış gebelikse yine ultrason kontrolünde durum netleşecektir.

Blastokist nedir

BLASTOKİST TRANSFERİ
TÜP BEBEKTE 5. GÜN BLASTOKİST TRANSFERİ

Resmi büyütmek için üzerine tıklayın

Blastokist nedir?
Yumurta ve sperm hücresinin döllenmesinde oluşan zigot (döllenmiş yumurta) bölünerek çoğalmaya ve gelişmeye başlar. Bu normal gebeliklerde de tüp bebek ile oluşan döllenmede de aynı şekilde olur. Yumurta döllenmeden sonra bölünerek 2 hücreli, 4 hücreli, 8 hücreli hücre topluluğu halini alır. İkinci, üçüncü günlerde 4-8 hücreli ve içerisinde boşluk olmayan bir hücre yumağı halindedir. Döllenmeden sonraki 5. güne gelindiğinde içerisinde bir boşluk içeren etrafı hücrelerle çevrili bir hal alır, bu haline blastokist (blastosist) denir. Normal yolla oluşan gebeliklerde blastokist embriyonun rahim duvarına tutunmadan hemen önce aldığı haldir.
Blastokistin etrafını çevreleyen hücrelere trofoblast hücreler denir, içerisindeki hücrelere embriyoblast hücreler denir, iç kısımdaki boşluğa blastosel denir. (Üstteki resimde görünmektedir.) Burada görülen embriyoblasy hücreler ileride bebeği oluşturacak olan hücrelerdir. Trofoblast hücreler ileride plasentayı (bebeğin eşini) oluşturacak hücrelerdir.

5. gün blastokist transferi nasıl yapılır?
5 gün boyunca döllenmiş hücreler izlenir ve içlerinde en iyi büyüme gösteren, en kaliteli olan seçilerek beşinci gün anne rahmine yerleştirilir. Daha eski yıllarda embriyolar 5. güne kadar bekletilemezdi çünkü o zamanlar embriyoların laboratuvarda içerisinde bulunduğu kültür ortamları bu kadar gelişmiş değildi, günümüzde kültür ortamlarının gelişmesi sayesinde beşinci güne kadar embriyolar bekletilebilmektedir.
Blastokistler de embriyolar gibi gerektiğinde dondurulabilmektedir.

Blastokist kalitesi:
Embriyoların hücre bölünme hızları, hücre büyüklükleri arasındaki farklar, hücreler arasındaki artık maddeler, hücre sayısı gibi kriterlere dikkat edilerek en iyi kalitedeki blastokist seçilir.

Blastokist transferinin avantajı:
Blasttokist transferi sayesinde 5. güne kadar izlenen embriyolardan en iyisi seçilmiş olur ve “en iyi tek embriyo” anne rahmine transfer edilmiş olur. Tek embriyonun transfer edilmesi ikiz, üçüz gibi çoğul gebelikleri azaltma açısından çok önemli bir avantaj sağlar. Bu önemli bir avantajdır çünkü çoğul gebeliklerin hamileliğin ilerleyen aylarında çeşitli nedenlerle kaybedilme riski fazladır. Blastokist transferinin diğer bir avantajı da OHSS riski çok yüksek olan hastalarda tercih edilebilmesidir.
Blastokist transferinde genel olarak gebelik şansının daha yüksek olduğu kabul edilir. Bazı araştırmalarsa gebelik şansını arttırmadığını sadece daha az embriyo ile aynı gebelik şansını yakalamayı sağladığını ve bu sayede çoğul gebelik şansını azalttığını söyler.

Blastokist transferi çok sayıda yumurta (folikül) elde edilebilen hastalar için ve tekrarlayan tüp bebek uygulamalarına rağmen gebelik elde edilemeyen hastalar için uygundur.

Hastaların yaklaşık %40’ında embriyolardan hiçbirisi blastokist evresine kadar gelişme gösteremeyebilir, bu blastokist transferinin bir dezavantajıdır.

Blastokist transferi hangi hastalar için uygundur?
– Çoğul gebelik istemeyen hastalar
– Daha önce çok kere kaliteli embriyo transferleri yapılmasına rağmen gebe kalamayan hastalar

Blastokist transferi sonrası gebelik testi:
Gebelik testi embriyo transferinde olduğu gibi transfer gününden 12 gün sonra yapılmalıdır.

Blastokist transferi yaptıranlar ve hamile kalanlar gebelik haftasını nasıl hesaplar:
Hamilelik haftasını hesaplamak için blastokist transferi yapılan tarihten itibaren bu güne kadar haftalar sayılır ve sonuca 2 hafta eklenir.

Tüp bebekte IVF ve ICSI (mikroenjeksiyon) yöntemleri

TÜP BEBEK NEDİR?
Tüp bebek kısırlık (infertilite) problemi olan çiftlerin çocuk sahibi olabilmeleri için uygulanan bir yardımcı üreme yöntemidir.
Kısaca tanımlamak gerekirse kadının yumurta hücresi ve erkeğin sperm hücresinin laboratuvarda vücut dışında birleştirilmesi sonucunda oluşan embriyoların rahim içerisine verilmesi şeklinde uygulanır.
Laboratuvar koşullarında gerçekleştirilen döllenme IVF ve ICSI olmak üzere iki şekilde gerçekleştirilir ve daha sonra döllenen yumurta rahim içerisine verilir.

Tüp bebekte IVF ve ICSI (mikroenjeksiyon) yöntemleri arasındaki fark nedir?
IVF yönteminde anneden alınan yumurta hücresinin etrafına laboratuvarda özel bir ortamda binlerce (50 bin-100 bin arasında) sperm hücresi konur ve bu spermlerden birisi kendi kendine yumurta hücresini döller.
ICSI yani diğer adıyla mikroenjekssiyon yönteminde ise yine vücut dışında labarotuvar ortamında tek bir tane sperm hücresi alınarak mikroskopik yöntemlerle yumurta hücresinin içerisine verilir. Yani burada sperm yumurta hücresinin içerisine kendi kendine girmez. Bu fark dışında diğer aşamalar her iki yöntemde aynıdır.

Mikroenjeksiyon (ICSI)
Sperm hücrelerinin herhangi bir nedenle kadın yumurtasına erişemediği veya yumurta zarını aşamadığı erkek kısırlığı durumlarında mikroenjeksiyon tekniği kullanılır. Sperm sayısı ve hareketliliği az olan veya spermlerinde şekil bozukluğu olan erkeklerin çocuk sahibi olabilmesi için en uygun yöntemlerden birisidir.
Tek bir sperm hücresi kadından elde edilen yumurtanın içerisine çok ince bir iğne yardımıyla mikroskop altında enjekte edilir ve döllenme sağlanır. Mikroenjeksiyon hakkında ayrıntılı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

IVF -ICSI programı 4 basamaktan oluşan bir işlemdir:
Yumurtalıklarda yumurta gelişimi
Yumurtaların toplanması
Yumurtaların döllenmesi
Embriyonun rahim içerisine verilmesi

IVF kimlere uygulanmalıdır?
Tüplerin tıkanıklığı ve karın içi yapışıklıklar
Erkeğe bağlı kısırlık nedenleri
Ovulasyon (yumurtlama) bozukluğu
Nedeni bulunamayan infertilite

İn vitro fertilizasyon yöntemlerinin uygulanma kuralları:
Çift mutlak evli olmalıdır
Çift mutlak İVF konseyince alınan karar sonrasında işlemlere başlar.
Çift mutlak rıza belgesi imzalamalıdır (bilgilendirme sonrasında).
Yalnızca çifte ait yumurta spermler kullanılabilir, hücre bağışı yapılamaz.
Kaç embryo transfer edileceğine doktorlar karar verir.
Hangi embryonun transfer edileceğine doktorlar karar verir.

İn vitro fertilizasyon nedeniyle gelişebilecek komplikasyonlar:
Kadında:
Yumurtalıkların aşırı uyarılması, karında sıvı toplanması ve yumurtalıkların büyümesiyle belirginleşir.
Yumurtalar toplanırken kanama ve sonrasında infeksiyon gelişebilir.
Embryoların transferi sonrasında infeksiyon gelişebilir.
Erkekte:
Yalnızca testisten sperm toplanarak işlem uygulanan olgularda testis içine kanama veya infeksiyon gözlenebilir.
Gebelikte:
Düşük riski normale oranla fazladır.
Erken doğum, ölü doğum riski normale oranla fazla değildir.
Anormal bebek gelişimi riski -tartışmalı olmakla birlikte- biraz artmıştır.
Çoğul gebelik oranları normalden fazladır.
Dış gebelik gelişimi normalden fazladır.